İran’ın Yeraltı Füze Altyapısı Yeniden Faaliyete Geçti

İran, ABD ve İsrail’in bombardımanlarına rağmen yeraltı füze altyapısını hızla yeniden işler hale getirdi.

ABD ve İsrail’in aylarca süren yoğun bombardımanları sonucunda İran’ın yeraltı füze altyapısının beklenenden daha hızlı bir şekilde yeniden faaliyete geçtiği bildirildi. CNN International tarafından incelenen uydu görüntüleri, Tahran’ın ağır saldırılara rağmen kritik tesislerini yeniden kullanıma açtığını gösteriyor.

CNN’in analizine göre, İran, hedef alınan 18 yeraltı füze tesisindeki 69 tünel girişinden 50’sini yeniden erişilebilir hale getirdi. Uydu görüntülerinde, buldozerler ve damperli kamyonlarla enkazların temizlendiği, kapatılan tünel girişlerinin açıldığı ve bombardımanda zarar gören yolların hızla onarıldığı gözlemlendi. Özellikle İsfahan ve Humeyn çevresindeki askeri üslerde yoğun bir yeniden inşa süreci yaşandığı dikkat çekti.

Savaş sırasında ağır mühimmatla kapatılan bazı tünel girişlerinin, ateşkesin ardından kısa süre içinde yeniden kullanılmaya başlandığı belirtiliyor.

James Martin Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Çalışmaları Merkezi’nde görevli araştırmacı Sam Lair, İran’ın füze kapasitesinin tamamen ortadan kaldırılmadığını ifade etti. Lair, “Eğer çatışmalar yeniden başlarsa, İran, üretim durmuş olsa bile, fırlatma rampaları ve mürettebatı olduğu sürece füze fırlatmaya devam edebilecek konumdadır” dedi. Uzmanlar, İran’ın yeraltı tesislerinde hâlâ yaklaşık bin füze bulunduğunu ve yüzlerce metre derinlikte inşa edilen tünel ağlarının hava saldırılarının etkisini önemli ölçüde azalttığını vurguluyor.

ABD ve İsrail’in stratejileri ise tartışma konusu oldu. Çatışmaların ilk aşamalarında, bu ülkeler yeraltı üslerine doğrudan saldırmak yerine tünel girişlerini ve ulaşım yollarını hedef aldı. Bu yaklaşımın, İran’ın füze ateşleme kapasitesini ciddi ölçüde sınırladığı ifade ediliyor. Ancak uzmanlar, tünel girişlerinin yeniden açılması ve yolların onarılmasıyla birlikte bu etkinin zamanla azalacağını değerlendiriyor.

Lair, “ABD ordusu taktiksel başarılar elde etmede iyidir ve İran füze gücünü etkisiz hale getirmek bunun harika bir örneğidir. Ancak bu durum makul stratejik savaş hedefleri ve ulaşılabilir bir zafer teorisiyle desteklenmezse, stratejik bir başarısızlıkla sonuçlanabilir” şeklinde konuştu.

Hamburg Üniversitesi Barış Araştırmaları ve Güvenlik Politikası Enstitüsü’nden kıdemli araştırmacı Timur Kadyshev, İran’ın uzun yıllardır bu senaryoya hazırlandığını belirtti. Kadyshev, “Bu tür bir savaşa 20 yıldır hazırlanıyorlardı. Çok iyi hazırlanmış durumdalar” dedi.

Uzmanlar, milyonlarca dolarlık mühimmatlarla kapatılan tünellerin buldozer ve kamyon gibi düşük maliyetli ekipmanlarla yeniden açılmasının, modern savaşların dikkat çeken yönlerinden biri olduğunu vurguluyor. Nisan ayında sağlanan ateşkesin ardından İran’ın yeraltı üslerindeki faaliyetlerin hız kazandığı kaydedildi. Uydu görüntüleri, birçok bölgede kraterlerin doldurulduğunu, yolların yeniden asfaltlandığını ve ağır iş makinelerinin aktif şekilde çalıştığını ortaya koydu.

ABD istihbarat değerlendirmeleri, İran’ın insansız hava aracı üretimini yeniden başlatmak, füze fırlatma rampalarını yenilemek ve askeri kapasitesini toparlamak için çalışmalar yürüttüğünü ifade ediyor. Uzmanlara göre, İran’ın 20 yılı aşkın süredir geliştirdiği yeraltı füze ağı, ülkenin askeri kapasitesinin tamamen etkisiz hale getirilmesini zorlaştırıyor. Son uydu analizleri, İran’ın yalnızca hasar onarmadığını, aynı zamanda operasyonel kapasitesini yeniden organize ettiğini ortaya koyarken, füze altyapısının tamamen ortadan kaldırılmasının kısa vadede mümkün görünmediği değerlendiriliyor.