81 Sanatçıdan Berlinale’ye Gazze Tepkisi: Soykırım Sessizliği
81 sanatçı, Berlinale’yi Gazze’deki soykırım karşısında sessiz kalmakla suçladı ve sansür uygulamalarını eleştirdi.
Berlin Film Festivali, tarihinin en tartışmalı dönemlerinden birini yaşıyor. Festivalin açılışında jüri başkanı Wim Wenders’in “Siyasetin dışında kalmalıyız” şeklindeki ifadelerine yanıt olarak, Javier Bardem, Tilda Swinton, Adam McKay, Mike Leigh ve Brian Cox gibi dünya sinemasının önde gelen isimlerinden oluşan 81 sanatçı, festival yönetimine karşı öfke ve hayal kırıklığı dolu bir açık mektup kaleme aldı.
Sanatçılar, Berlinale’nin geçmişte Ukrayna ve İran’daki insan hakları ihlalleri konusunda net bir duruş sergilediğini hatırlatarak, Gazze’de yaşanan olaylar karşısında sergilenen tarafsızlık tavrının aslında bir suç ortaklığı olduğunu öne sürdü. Mektupta, Alman hükümetinin İsrail’e sağladığı askeri desteğin gölgesinde, sanatçıların ifade özgürlüklerinin kısıtlandığı ve “Filistin” diyen yönetmenlerin polis soruşturmaları ve kurumsal baskılarla sindirilmeye çalışıldığı iddia edildi. Özellikle geçtiğimiz yılki ödül töreninde Filistin halkı için adalet isteyen sinemacıların maruz kaldığı baskılar, bildirinin en dikkat çekici suçlamaları arasında yer aldı.
81 sanatçının imzaladığı mektupta, “Bizler, geçmişte veya hâlâ Berlinale’ye katılan film çalışanları olarak, sektörümüzdeki kurumların Filistinlilere karşı devam eden korkunç şiddete suç ortağı olmayı reddetmesini bekliyoruz. Berlinale’nin Gazze’deki Filistinlilere karşı sürdürülen soykırıma karşı çıkan sanatçıları sansürlemesinden ve Alman devletinin bu soykırımı mümkün kılan temel rolünden dolayı dehşete düşmüş durumdayız” ifadeleri yer aldı. Mektupta, festivalin film yapımcılarını polis denetimine tabi tuttuğu ve Federal Polis ile soruşturmalarda iş birliği yaptığı belirtildi. Geçtiğimiz yıl Berlinale sahnesinden Filistinlilerin yaşamı ve özgürlüğü için konuşan sinemacıların, festivalin kıdemli programcıları tarafından sert bir şekilde kınandığı vurgulandı.
Berlinale 2026 jüri başkanı Wim Wenders’in sinemacılığın “siyasetin zıttı” olduğu yönündeki beyanına da şiddetle karşı çıkıldı. Mektupta, “Birini diğerinden ayıramazsınız. Alman devleti tarafından finanse edilen Berlinale’nin, BM İfade ve Düşünce Özgürlüğü Özel Raportörü Irene Khan’ın kınadığı, Almanya’nın baskıcı mevzuatı ‘Filistin haklarını savunmayı kısıtlamak, kamusal katılımı dondurmak, akademi ve sanattaki söylemi daraltmak için kötüye kullanması’ durumunu uygulamaya koymasına yardımcı olmasından derin endişe duyuyoruz” denildi.
Uluslararası film dünyasında önemli bir değişim yaşandığına dikkat çekilen mektupta, dünyanın en büyük belgesel film festivali olan Amsterdam Uluslararası Belgesel Film Festivali (IDFA), ABD’deki BlackStar Film Festivali ve Belçika’nın en büyük festivali olan Film Fest Gent gibi birçok uluslararası festivalin, apartheid İsrail’in kültürel boykotunu desteklediği ifade edildi. 5,000’den fazla sinemacının, İsrail film şirketleri ve kurumlarıyla çalışmayı reddettikleri duyuruldu. Ancak Berlinale, topluluğunun Filistinlilerin yaşam, haysiyet ve özgürlük haklarını onaylayan; İsrail’in devam eden soykırımını kınayan ve sanatçıların Filistin insan haklarını desteklemek için kısıtlama olmaksızın konuşma haklarını korumayı taahhüt eden bir bildiri yayınlama taleplerini karşılamadı.
Filistin Film Enstitüsü’nün belirttiği gibi, “Berlinale’nin Filistinlilere yönelik soykırım karşısındaki kurumsal sessizliği ve sinemacıların ifade özgürlüğünü savunma konusundaki isteksizliği karşısında dehşete düşmüş durumdayız.” Geçmişte İran ve Ukrayna halkına yönelik mezalimler hakkında net açıklamalar yapan Berlinale’yi, İsrail’in soykırımına, insanlığa karşı suçlarına ve Filistinlilere yönelik savaş suçlarına karşı açık bir duruş sergilemeye çağırıyoruz.
İmzacılar: Adam McKay, Adèle Haenel, Alan O’Gorman, Alexandra Juhasz, Alexandre Koberidze, Alia Shawkat, Alison Oliver, Alkis Papastathopoulos, Ana Naomi de Sousa, Angeliki Papoulia, Antigoni Rota, Ariane Labed, Artemis Anastasiadou, Ashley McKenzie, Avi Mograbi, Bahija Essoussi, Ben Russell, Bingham Bryant, Blake Williams, Blanche Gardin, Brett Story, Brian Cox, Camilo Restrepo, Carice Van Houten, Charlie Shackleton, Cherien Dabis, Christopher Young, Dali Benssalah, David Osit, Deragh Campbell, Dustin Defa, Eleni Alexandrakis, Elhum Shakerifar, Emilie Deleuze, Eyal Sivan, Fernando Meirelles, Fil Ieropoulos, Geoff Arbourne, Hany Abu Assad, Hind Meddeb, James Benning, Javier Bardem, John Greyson, Jon Jost, Khalid Abdalla, Leah Borromeo, Lukas Dhont, Mahdi Fleifel, Mai Masri, Malika Zouhali-Worrall, Manuel Embalse, Marina Gioti, Marion Schmidt, Merawi Gerima, Miguel Gomes, Mike Leigh, Miranda Pennell, Namir Abdel Messeeh, Nan Goldin, Narimane Mari, Nina Menkes, Pascale Ramonda, Patricia Mazuy, Paul Laverty, Pedro Pimenta, Peter Mullan, Phaedra Vokali, Robert Greene, Saeed Taji Farouky, Saleh Bakri, Samaher Alqadi, Sarah Friedland, Sepideh Farsi, Shirin Neshat, Smaro Papaevangelou, Sofia Georgovassili, Tatiana Maslany, Thodoris Dimitropoulos, Tilda Swinton, Tobias Menzies, Tyler Taormina.
