Tanker navlunları rekor seviyeye çıktı: Maliyet şoku
Tanker navlunları, kullanılabilir süper tanker sayısındaki düşüşle rekor kırdı. Artan maliyetler rafinerileri yakın petrol kaynaklarına yöneltiyor.
Dünya genelinde petrol taşımacılığı giderek pahalılaşırken, piyasada kullanılabilir süper tanker sayısının azalması navlun maliyetlerindeki baskıyı artırıyor. Gemilerin sınırlı hale gelmesi, uzak bölgelerden petrol tedarikini zorlaştırıyor ve rafinerileri daha yakın kaynaklara yönelmeye itiyor.
Bloomberg’in haberine göre, yaklaşık üç futbol sahası uzunluğundaki süper tankerlerden kiralanabilecek gemi sayısı bazı bölgelerde oldukça düşük seviyeye indi. Bu durum, deniz yoluyla taşınan petrolün maliyetini artırırken küresel tedarik zincirlerinde yeni bir risk oluşturuyor.
Houston-Asya rotasında kargo maliyeti 26 dolar yükseldi
Navlun artışının boyutu, Houston’dan Asya’ya gerçekleştirilen petrol sevkiyatlarında açıkça görülüyor. Bu rotada tek bir petrol kargosunun taşınması, varil başına yaklaşık 26 dolarlık ek maliyet yaratıyor.
Söz konusu artış, bir kargo için yaklaşık 52 milyon dolarlık ilave gider anlamına geliyor. Bu rakam, West Texas Intermediate (WTI) vadeli işlem fiyatının yaklaşık dörtte birine denk gelirken savaş öncesinde deniz taşımacılığının petrolün toplam değeri içindeki payı çok daha sınırlıydı.
Tanker şirketlerinin piyasa değeri rekor kırdı
Tanker navlunları yükseldikçe, sektörde faaliyet gösteren armatörlerin gelirleri de artıyor. Dünyanın en büyük petrol tanker şirketlerinin toplam piyasa değeri bu hafta yaklaşık 70 milyar dolara ulaşarak rekor seviyeyi gördü.
Yüksek navlun rafinerilerin hesaplarını değiştiriyor
Taşımacılık giderlerindeki sert yükseliş, petrol ticareti yapan şirketler ve rafineriler açısından önemli bir maliyet baskısı yaratıyor. Navlun bedellerinin aşırı artması, bazı tesislerde ham petrolün satın alınıp işlenerek akaryakıta dönüştürülmesini ekonomik olmaktan çıkarabilir.
Bu olasılık, uzun mesafelerden taşınan petrol kargolarına yönelik talebi azaltarak küresel petrol akışlarının yeniden şekillenmesine neden olabilir.
Basra Körfezi-Çin hattında günlük gelir 1,2 milyon doları aştı
Tanker piyasasındaki arz sıkışıklığı, Basra Körfezi ile Çin arasındaki rotada da etkisini gösteriyor. Yaklaşık 2 milyon varil ham petrol taşıyabilen çok büyük ham petrol taşıyıcıları, bu hatta günlük 1,2 milyon doların üzerinde navlun geliri elde ediyor.
“Petrolü taşımak hiç bu kadar pahalı olmamıştı”
Trafigura Group Başekonomisti Saad Rahim, Bloomberg Emtia Yatırımcı Forumu’nda yaptığı değerlendirmede tanker piyasasındaki sıkışıklığa dikkat çekti. Rahim, “Petrolü taşımak hiçbir zaman bu kadar pahalı olmamıştı” ifadesini kullanarak navlun maliyetlerinin petrolün toplam değerindeki payının artmasının lojistik açıdan ciddi bir sorun haline geldiğini belirtti.
Maliyetlerdeki yükselişin devam etmesi halinde, uzun mesafeli petrol ticaretinin ekonomik cazibesini yitirmesi ve piyasaların daha kısa tedarik rotalarına yönelmesi bekleniyor.
