Bulgaristan Türkü Emekli Öğretmen Mehmed’in Zorunlu Göç Hikayesi
Emekli öğretmen Mehmed, Bulgaristan’daki asimilasyon politikalarını ve Türkiye’ye göç sürecini anlattı.
1989 yılında Türkiye’ye göç eden Mehmed, Bulgaristan’daki Türk azınlığın maruz kaldığı asimilasyon politikalarını ve yaşadığı zorlukları aktardı. 1984-1989 yılları arasında uygulanan bu baskıcı politikalar, Türklerin kimliklerini kaybetmeleri için zorla isim değiştirme gibi uygulamaları içeriyordu.
Bulgaristan’ın güneydoğusundaki Koşukavak şehrinde öğretmenlik yapan Mehmed, 1984 sonbaharında Türk azınlığa yönelik baskıların artmaya başladığını hissettiğini belirtti. O dönemde bazı köylerde Türklerin isimlerinin zorla değiştirilmeye başlandığını ifade eden Mehmed, bu durumu kabul etmediğini ve bu utançla yaşayamayacağını söyledi.
28 Aralık 1984’te okul yönetimi tarafından isim değiştirme dilekçesi imzalatılmak istendiğinde, bu talebi reddetti. Ertesi gün ders sırasında sınıfa gelen polisler tarafından gözaltına alındı. O anı unutmamak için öğrencilere dönerek, ‘Bu sahneyi unutmayın’ dedi. Gözaltına alındıktan sonra fiziksel şiddete maruz kaldığını ve diğer Türklerin de tutuklandığını aktardı.
Gözaltında kaldığı süre boyunca iki kez sorguya alındığını anlatan Mehmed, o dönemin polis şefinin ‘Artık yasa, mahkeme falan yok. Biz ne dersek o olacak’ dediğini aktardı. Sürekli baskı altında tutulduğunu belirten Mehmed, 16 Ocak 1985’te yeniden polis tarafından çağrıldığını ve kendisine devlet adına muhbirlik teklif edildiğini, bunu reddettiğini ifade etti.
9 Mart 1985’te Belene Kampı’na gönderilen Mehmed, burada tecrit cezasına maruz kaldı. Kamp koşullarının son derece kötü olduğunu, mahkumların aileleriyle görüşmelerine izin verilmediğini ve beslenme koşullarının yetersiz olduğunu belirtti. 25 Mart 1986’da açlık grevi başlatarak, yaşadıkları baskılara karşı durduklarını ifade etti.
Serbest bırakıldıktan sonra öğretmenlik yapmasının yasaklandığını ve inşaatlarda çalışmak zorunda kaldığını söyleyen Mehmed, 1989 yılı Mayıs sonunda Türkiye’ye göç ettiklerini ve 10 Haziran’da Türkiye’ye giriş yaptıklarını aktardı. Türkiye’de yeniden öğretmenlik yapmaya başladığını belirten Mehmed, yaşadığı travmanın etkilerinin yıllar boyunca sürdüğünü ifade etti.
Mehmed, 2003-2013 yılları arasında Avrupa Konseyi’nde çalışarak, Bulgaristan’da yaşananları uluslararası platformlara taşıma kararı aldıklarını söyledi. 1989’da Türkiye’ye göç ettiklerinde, 1992’de ilk kez Bulgaristan’a döndüğünde Türk adını geri aldığını belirtti. Bulgaristan’daki asimilasyon politikalarının tarihsel arka planını da açıklayan Mehmed, bu süreçte Türk ve Müslümanların kimliklerine yönelik baskıların arttığını vurguladı.
