Borç Uyuşmazlıklarına Yerli ve Adil Çözüm: Helalleşme Endeksi

İskenderun Teknik Üniversitesi tarafından geliştirilen Helalleşme Endeksi, borç-alacak ilişkilerinde adalet ve şeffaflık sağlıyor.

İskenderun Teknik Üniversitesi’nde (İSTE) geliştirilen Helalleşme Endeksi, borç ve alacak ilişkilerinde adalet anlayışını ön plana çıkararak yeni bir dönem başlatmayı hedefliyor. Rektör Prof. Dr. Mehmet Duruel, bu endeksin, Ekonomi ve Finans Anabilim Dalı’nda yürütülen doktora çalışması çerçevesinde Prof. Dr. Nazif Çalış ve Öğr. Gör. Durmuş Baysal tarafından hazırlandığını ifade etti. Duruel, endeksin, finansal anlaşmazlıkların çözümünde kamu kaynaklarının daha etkin ve verimli kullanılmasına katkı sağlayacağını belirtti.

Helalleşme Endeksi’nin yalnızca enflasyon verilerine dayanmadığını vurgulayan uzmanlar, sistemin; Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), deflatör, asgari ücret artışı ve konut fiyat endeksi gibi birçok göstergenin yanı sıra gram altın, reel efektif döviz kuru ve petrol fiyatlarını da kapsayan çok boyutlu bir hesaplama yapısına sahip olduğunu aktardı.

Bu çalışma, geleneksel gecikme bedellerinin yetersiz kaldığı durumlarda daha adil bir değerlendirme sunmayı amaçlıyor. Şeffaf yapısıyla adalet algısını güçlendiren model, toplumsal gerilim ve güven kaybı risklerini azaltma potansiyeline sahip. Helalleşme Endeksi, borçlu ve alacaklı arasındaki anlaşmazlıkların hakkaniyet temelinde çözülmesini hedefliyor.

Ayrıca, Anayasa Mahkemesi’nin 8 Temmuz 2025 tarihli kararında yüksek enflasyonun alacakların reel değerini aşındırdığına dikkat çekilerek TBMM’ye yasal düzenleme çağrısı yapıldığı hatırlatıldı. İSTE tarafından geliştirilen Helalleşme Endeksi’nin, bu kararın ruhuyla uyumlu olduğu vurgulandı.

Kadim helalleşme kültürünü modern uzlaştırma ve finansal değerlendirme yöntemleriyle bir araya getiren bu modelin uygulamasına www.helallesmeendeksi.com adresinden ulaşılabileceği, akademik çalışmasına ise bmij.org üzerinden erişim sağlanabileceği bildirildi.