İran-ABD Müzakerelerinde Üç Temel Sorun: Nükleer, Varlıklar ve Hürmüz

İran-ABD müzakerelerinde nükleer dosya, dondurulan varlıklar ve Hürmüz Boğazı’ndaki geçişler üzerine üç ana anlaşmazlık devam ediyor.

İran ile ABD arasında süregelen dolaylı müzakerelerde, her iki taraf arasında çözülmesi gereken üç önemli sorun olduğu ifade ediliyor. İran’a yakın bir kaynağın aktardığına göre, ABD başlangıçta sergilediği tehdit ve baskı politikalarından geri adım atmış durumda. Ancak, bu olumlu gelişmelere rağmen, Tahran’ın müzakerelerde nükleer dosyanın ele alınmasına sıcak bakmadığı belirtiliyor. İran, nükleer başlıkların görüşülmesi için karşı tarafın güven artırıcı adımlar atmasını şart koşuyor.

İkinci önemli mesele ise İran’ın dondurulan varlıklarının serbest bırakılması. Kaynağa göre, bu konuda somut bir ilerleme sağlanmadıkça İran’ın müzakerelere katılmayacağı ifade ediliyor. Üçüncü sorun ise Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişleriyle ilgili. ABD, boğazda geçişlerin eski düzenine dönmesini talep ederken, İran bu geçişlerin kendi belirlediği kurallar çerçevesinde yapılacağını savunuyor. Bu bağlamda, hangi gemilerin geçiş yapacağı ve güzergahlarının belirlenmesi tamamen İran’ın inisiyatifinde olacak.

Kaynak, ABD’nin birçok konuda İran’ın taleplerine yaklaşmaya çalıştığını, ancak bu üç ana engelin hala ciddi bir sorun teşkil ettiğini vurgulayarak, “İran her türlü seçeneğe hazırdır” mesajını verdi. Ayrıca, bazı arabulucuların ve müzakerelerle bağlantılı Amerikalı yetkililerin İran tarafına, eski Başkan Trump’ın sosyal medya paylaşımlarını dikkate almamaları gerektiği yönünde mesajlar ilettiği ifade ediliyor. Bu çevrelere göre, Trump’ın kamuoyuna yönelik açıklamaları iç politikaya yönelikken, masada gerçek tutumun farklı olduğu öne sürülüyor.

Öte yandan, Tesnim haber ajansına konuşan bir kaynak, İran’ın uranyum zenginleştirmeyi 10 yıl boyunca yüzde 3,6 seviyesinin üzerinde dondurmayı önerdiği iddialarını yalanladı. Kaynak, mevcut müzakerelerin yalnızca savaşın sona erdirilmesine odaklandığını ve nükleer dosyanın şu aşamada gündemde olmadığını belirtti. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, İran devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, “Anlaşmaya hem çok uzağız hem de çok yakınız” ifadesini kullandı. Bekayi, mevcut müzakerelerin nükleer dosya ya da yaptırımların detaylarıyla değil, Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın sona erdirilmesi amacına yönelik olduğunu vurguladı.

Hürmüz Boğazı ile ilgili olarak Bekayi, ABD’nin bu konuyla ilgili bir yetkisi olmadığını belirterek, meselenin İran ve kıyıdaş ülkeler arasında ele alınması gerektiğini söyledi.