Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi: Tarih ve Dönüşüm
Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nin tarihi, ibadete açılışı ve dönüşümü hakkında detaylı bilgiler.
Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi, Bizans İmparatoru I. Justinianus tarafından 532-537 yılları arasında inşa edilmiştir. İlk olarak bir bazilika planlı patrik katedrali olarak tasarlanan bu yapı, 29 Mayıs 1453 tarihinde Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u fethetmesiyle camiye dönüştürülmüştür. İlk cuma namazı ise 1 Haziran 1453’te kılınmıştır.
Fetih sonrası Ayasofya, İstanbul’un sembolü haline gelmiş ve daha sonra fethedilen diğer şehirlerdeki kiliselerin camiye çevrilmesi durumunda en büyük olanına Ayasofya adı verilmiştir. 1930-1935 yılları arasında ibadete kapatılan yapı, restorasyon çalışmalarına tabi tutulmuş ve 24 Kasım 1934’te Bakanlar Kurulu kararıyla müzeye dönüştürülmüştür. 1985 yılında ise UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi’ne alınmıştır.
Temmuz 2016’da Kadir Gecesi programında, 85 yıl aradan sonra Ayasofya’da ilk sabah ezanı okunmuştur. Ekim 2016 itibarıyla Hünkâr Kasrı bölümünde vakit namazları yeniden kılınmaya başlanmış ve minarelerden Sultanahmet Camii ile birlikte beş vakit çifte ezan okunmaya başlamıştır.
10 Temmuz 2020 tarihinde Danıştay 10. Dairesi, 1934 tarihli müzeye dönüştürme kararını iptal etmiştir. Aynı gün yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararıyla Ayasofya, Diyanet İşleri Başkanlığı’na devredilmiştir. 24 Temmuz 2020’de kılınan cuma namazıyla birlikte, 86 yıl aradan sonra yeniden ibadete açılmıştır. Bu tarihi anı, yurtiçi ve yurtdışından gelen yüz binlerce kişi coşkuyla karşılamıştır.
