Akaryakıt Fiyatlarında Yeni Eşel Mobil Sistemi Uygulaması
Yeni eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki dalgalanmaları kontrol altına almayı hedefliyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in İsrail-İran geriliminin petrol fiyatları üzerindeki olumsuz etkilerine dair yaptığı açıklamaların ardından, akaryakıt fiyatlarına ilişkin yeni bir düzenleme Resmi Gazete’de yayımlandı. Cumhurbaşkanı kararıyla, petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların pompa fiyatlarına yansımasını sınırlayan eşel mobil sistemine benzer bir mekanizma hayata geçirildi.
Bu yeni düzenleme çerçevesinde, petrol fiyatları veya döviz kurlarındaki artışların akaryakıt fiyatlarını doğrudan etkilememesi için Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tutarları otomatik olarak ayarlanacak. Böylece fiyat artışlarının bir kısmı vergi üzerinden dengelenecek.
Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, 2 Mart 2026 itibarıyla petrol fiyatları veya döviz kurundaki artışlar durumunda, akaryakıt ürünleri üzerindeki ÖTV tutarı, artışın yüzde 75’i kadar düşürülecek. Bu uygulama sayesinde, fiyat artışlarının büyük bir kısmı pompa fiyatlarına yansımadan vergi ayarlaması ile karşılanmış olacak.
Ayrıca, uluslararası petrol fiyatlarının düşmesi veya döviz kurunun gerilemesi durumunda ise ÖTV tutarları, azalışın yüzde 75’i oranında artırılabilecek. Ancak bu artışlar, 2 Mart 2026 tarihinde uygulanan ÖTV tutarını aşamayacak.
Yapılan düzenlemenin kapsamına giren akaryakıt ürünleri arasında kurşunsuz benzin (95 ve 98 oktan), motorin ve LPG (otogaz) yer alıyor. Bu ürünlerin rafineri çıkış fiyatlarındaki değişimlere bağlı olarak ÖTV tutarları otomatik bir şekilde ayarlanacak.
Eşel mobil sistemi, Türkiye’de ilk kez 2018 yılında uygulanmıştı. Bu sistem, petrol fiyatlarındaki artışlar veya döviz kuru yükselişleri nedeniyle akaryakıt fiyatlarının artışını sınırlamak amacıyla ÖTV’nin düşürülmesi esasına dayanıyordu. Bu mekanizma sayesinde fiyat artışlarının bir kısmı devletin vergi gelirinden karşılanarak, pompa fiyatlarının daha az yükselmesi sağlanıyordu. Ancak petrol fiyatlarındaki sert yükselişler nedeniyle zamanla ÖTV sıfıra yaklaşmış ve sistem kaldırılmıştı.
Yeni düzenlemenin, özellikle Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimler ve petrol piyasalarındaki dalgalanmalar nedeniyle devreye alındığı düşünülüyor. İsrail-İran geriliminin küresel enerji piyasalarında fiyatları artırma olasılığı göz önünde bulundurularak, hükümet akaryakıt fiyatlarındaki ani artışların ekonomiye olan etkisini sınırlamayı hedefliyor.
Düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasların Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirleneceği ifade edildi.
Resmi Gazete’deki kararı görmek için tıklayın.
