Zayıflayan Dolar Emtia Fiyatlarını Yükseltti: Enerjide Arz Korkusu
Zayıflayan dolar ve arz endişeleri emtia fiyatlarını artırdı. Enerji ve tarım ürünlerinde fiyat artışları gözlemlendi.
Emtia piyasalarında bu hafta, ABD’nin mali durumu üzerindeki endişeler, doların değer kaybı ve arz riskleri belirgin bir şekilde öne çıktı. Orta Doğu’daki gerilim ve Hürmüz Boğazı’ndaki taşımacılık sorunları enerji fiyatlarını artırırken, tarım ürünlerinde hava şartları ve üretimle ilgili riskler fiyatlamalarda etkili oldu.
Küresel piyasalarda haftanın başında uzun vadeli tahvil faizlerindeki artış ve Orta Doğu’daki gerilim, yatırımcıların risk iştahını olumsuz etkiledi. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,74 seviyesine ulaşırken, 30 yıllık tahvil faizi hafta içinde yüzde 5,34’e kadar yükseldi ve haftayı yüzde 5,28’den kapattı. ABD Hazinesi’nin 10-30 yıl vadeli tahvillere yönelik likidite desteği sağlamak amacıyla işlem başına azami tutarı 4 milyar dolara çıkarması, uzun vadeli faizlerin düşmesine ve dolarda değer kaybına yol açtı.
Dolar endeksi, haftayı yüzde 0,8 düşüşle 98,8 seviyesinde tamamladı. Dolar cinsinden fiyatlandırılan emtialar bu durumdan olumlu yönde etkilendi.
ABD Merkez Bankası’nın (Fed) 28-29 Temmuz toplantısına ait tutanaklarda, enflasyonun hedefin altında kalması durumunda bazı yetkililerin ek sıkılaştırma gerekliliğini vurguladığı görüldü.
Öte yandan, Çin’deki sanayi üretimi ve perakende satışların beklentilerin altında kalması, sabit varlık ve gayrimenkul yatırımlarındaki düşüş, baz metaller için talep kaygılarını artırdı.
Değerli metaller, haftanın başında yükselen tahvil faizlerinin etkisiyle satış baskısı altında kalırken, uzun vadeli faizlerin ve doların düşmesiyle birlikte alım talepleri arttı. Altın fiyatlarında, ABD’nin borçlanma görünümüne dair endişeler ve dolardaki değer kaybı önemli rol oynadı. Analistler, dolardaki düşüşün altın fiyatlarındaki yükselişi destekleyen temel faktörlerden biri olduğunu belirtiyor.
Goldman Sachs analistleri, makroekonomik politikalara karşı korunma amacıyla altına olan talebin arttığını vurguladı. Fed’in Temmuz ayında faizleri sabit tutması ve son ekonomik verilerin faiz artışı beklentilerini zayıflatması, spekülatif ilgiyi artırarak altın destekli borsa yatırım fonlarına yönelik talebi güçlendirdi.
Gümüş de yatırım aracı olarak altındaki yükselişe paralel bir artış gösterdi. Dolar ve uzun vadeli faizlerdeki düşüş, gümüşteki artışı altından daha güçlü hale getirdi. Tamamlanan haftada değerli metallerin ons fiyatları arasında platinde yüzde 7,5, gümüşte yüzde 6,7, altında yüzde 5,2 ve paladyumda yüzde 2,6 artış kaydedildi. Baz metallerde zayıflayan dolar fiyatları desteklerken, Çin kaynaklı talep endişeleri ve metallerin arz görünümündeki farklılıklar nedeniyle karışık bir seyir izlendi. Bakır fiyatları, Londra Metal Borsası depolarındaki stokların hızlı artışı ve Çin’den gelen zayıf ekonomik verilerin talep görünümüne dair kaygıları artırması nedeniyle geriledi.
Alüminyumda ise Körfez bölgesindeki üretim kayıplarına yönelik arz endişeleri öne çıkarken, Çin’deki yüksek üretim seviyeleri ve yarı mamul ihracatındaki artış, Batı piyasalarındaki arz açığını bir miktar telafi ederek fiyatlardaki yükselişi sınırladı. Haftalık bazda çinko yüzde 1,8, nikel yüzde 1,6 ve kurşun yüzde 0,3 değer kazanırken, bakır yüzde 0,3 geriledi. Alüminyum ise yatay bir seyir izledi. Petrol fiyatları, İran savaşına dair diplomatik çözümlerin sağlanamaması ve Hürmüz Boğazı’ndaki düşük gemi trafiği nedeniyle yükseliş gösterdi. Boğazdaki deniz trafiğinin savaş öncesi seviyelerin altında kalması, küresel enerji piyasalarında arz endişelerini artırdı. Savaş öncesinde küresel petrol ve petrol ürünleri tüketiminin yaklaşık beşte birine karşılık gelen sevkiyat, bu güzergâhtan geçiyordu. Sevkiyatlardaki aksaklıklar, enerji piyasalarında arz risk priminin yüksek kalmasına neden oldu.
Brent petrol fiyatı, haftayı yüzde 5,9 artışla kapattı. ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin (EIA) verilerine göre, 14 Ağustos’ta sona eren haftada ticari ham petrol stokları 4,4 milyon varil artarak 428,8 milyon varile ulaştı. Stoklardaki artış, petrol fiyatlarındaki yükselişi sınırlayan etkenlerden biri oldu. ABD’de etkili olan sıcak hava dalgası, klima kullanımını artırarak elektrik üretiminde doğal gaz talebini destekledi.
Doğal gaz stokları haftalık bazda 16 milyar fit küp artarken, bu artış 29 milyar fit küplük beş yıllık ortalamanın altında kaldı. Ancak toplam stokların beş yıllık ortalamanın 185 milyar fit küp üzerinde bulunması, doğal gaz fiyatlarındaki artışı sınırladı. Haftayı Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5,9, doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı ise yüzde 4,5 artışla tamamladı.



