Hürmüz Krizi Gübre Pazarında Kaygıları Artırıyor

Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, küresel gübre arzında endişelere yol açıyor. Uzmanlar, gıda fiyatlarının artabileceği uyarısında bulunuyor.

İran’da devam eden savaşın Hürmüz Boğazı üzerindeki sevkiyatları aksatması, küresel gübre piyasasında ciddi bir arz sıkıntısı endişesi doğurdu. Uzmanlar, bu durumun tarımsal üretimi olumsuz etkileyebileceği ve gıda fiyatlarında yeni bir artışa yol açabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.

Küresel petrol ticaretinin önemli bir bölümünün ve gübre ticaretinin büyük bir kısmının geçtiği bu stratejik geçiş noktasındaki aksaklık, piyasalarda tedirginliği artırdı. İran’ın sevkiyatları kısıtlamasıyla, özellikle azot ve fosfat bazlı gübrelerde arz sorunları baş göstermeye başladı. ABC News’in haberine göre, gübre üretiminin en önemli bileşenlerinden biri olan üre, krizden en fazla etkilenen ürünlerden biri olarak öne çıkıyor. Küresel üre ticaretinin yaklaşık yüzde 30’unun kesintiye uğradığı belirtiliyor. Ayrıca, artan doğal gaz fiyatları da üretim maliyetlerini yükselterek krizin etkisini derinleştiriyor.

Bu kriz, ekim sezonuna denk gelmesi nedeniyle riskleri daha da artırıyor. World Food Programme yetkilileri, özellikle gelişmekte olan ülkelerde çiftçilerin gübreye erişimde ciddi zorluklar yaşadığını ifade ediyor. Uzmanlar, gübreye zamanında ulaşamayan çiftçilerin daha düşük verimle karşılaşabileceğini ve bunun doğrudan gıda fiyatlarına yansımasının beklendiğini vurguluyor.

Afrika ve Asya’daki durum ise daha da endişe verici. Etiyopya gibi birçok Afrika ülkesi, gübre ithalatında Körfez bölgesine büyük ölçüde bağımlı durumda. Asya’da da önümüzdeki aylarda arz sıkıntısının daha belirgin hale gelmesi öngörülüyor. Gübre fiyatları geçmiş kriz dönemlerine göre daha düşük seviyelerde seyretse de, tarım ürünleri fiyatlarındaki düşüş çiftçilerin kâr marjını daraltıyor. Uzmanlar, bu durumun üretimde azalmaya ve maliyetlerin tüketici fiyatlarına daha hızlı yansımasına neden olabileceği konusunda uyarıyor.

Uzmanlar, hükümetlerin sübvansiyonları artırması, yerli gübre üretimini teşvik etmesi ve ihracat politikalarını gözden geçirmesi gerektiğini savunuyor. Aksi takdirde, küresel gıda sistemi yeni bir arz şokuyla karşı karşıya kalabilir.