Buca’da İmar Yolsuzluğu: Kaçak Villalar ve Skandal Rapor

Buca’da çıkan imar yolsuzluğu skandalı, kaçak villaların inşaat sürecini ve belediyenin rolünü gözler önüne serdi.

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü ve Buca Belediyesi’nin üst düzey yönetimini sarsan yolsuzluk soruşturmasının detayları, bilirkişi raporuyla gün yüzüne çıktı. Soruşturma kapsamında, mevcut Belediye Başkanı Görkem Duman ve önceki başkan Erhan Kılıç’ın da aralarında bulunduğu 42 kişi tutuklandı. Bu sürecin en dikkat çekici yönü, 18 Eylül 2023 tarihinde Buca’nın Doğancılar Mahallesi’nde çıkan orman yangını sonrasında bölgede yükselen 5 kaçak villa ve belediyenin bu duruma sağladığı yasal kılıf oldu.

Yangın Sonrası Kaçak Yapılar

Bilirkişi raporu, Doğancılar Mahallesi’nde Belenkuyu Mevkii 122 ada 18 parsel üzerindeki gelişmeleri ayrıntılı bir şekilde belgeledi. 18 Eylül 2023’te çıkan yangın sırasında, bu parselde yangın öncesinde başlatılan usulsüzlüklerin yangın sonrası hız kazandığı belirlendi. Nisan 2022’de tek bir yapı bulunan alanda, Kasım 2022’de bu yapının yıkılmasının ardından 5 blok için temel atıldığı tespit edildi. Yangından yalnızca iki hafta sonra, 2 Ekim 2023 tarihinde Buca Belediyesi Yapı Kontrol Müdürlüğü tarafından bu yapılar için bir ‘yapı tatil zaptı’ düzenlendi. Ancak, bu mühürleme işlemine rağmen inşaat faaliyetleri durmadı ve 2024 ile 2025 yılı başındaki uydu görüntülerinde 5 kaçak villanın kaba inşaatının tamamlandığı ve peyzaj aşamasına geçildiği görüldü.

Hayalet Yapı Üzerinden Yasal Zemin

Soruşturma dosyasında yer alan en ciddi suçlama, belediye yönetiminin mevcut olmayan bir bina üzerinden kaçak yapılara yasal zemin hazırlaması oldu. Rapora göre, 1 Ağustos 2024 tarihinde, yerinde artık var olmayan eski bir bina adına İmar Kanunu’nun Geçici 11. Maddesi kapsamında başvuru yapıldı. Tutuklananlar arasında yer alan Harita Müdürü Toygun Varol’un yönetimindeki birim, aynı gün içinde bu hayalet yapının kanun kapsamında olduğunu onaylayarak, orman alanında yükselen 5 yeni kaçak villanın belediye eliyle sisteme dahil edilmesine zemin hazırladı.

Rüşvet ve Usulsüzlükler

Operasyon sırasında ortaya çıkan ‘Rüşvet Fabrikası’, imar usulsüzlüklerini gizlemek için özel yöntemler kullandığı belirlendi. Müteahhitlerin projelerdeki aykırılıkları, belediye görevlilerine para, daire veya lüks yazlık karşılığında onaylattığı ve bu trafiğe ‘sabun’ adını verdikleri tespit edildi. Ayrıca, teknik usulsüzlükleri gizlemek için ‘proje yapıştırma’ yöntemi kullanıldığı ve kaçak yapılara geriye dönük evrak düzenlendiği saptandı.

Yangın Bölgesinde İki Yüzlülük

Buca Belediye Başkanı Erhan Kılıç, 18 Eylül 2023 gecesi Doğancılar Mahallesi’ndeki yangın bölgesine giderek ‘Kentimizin akciğerleri yanıyor, içimiz yanıyor’ mesajları vermişti. Ancak, bilirkişi raporuna göre, yangın öncesinde ormanlık alandaki 5 adet kaçak villanın kaba inşaatı zaten yükselmişti. Yangından sadece iki hafta sonra düzenlenen ‘yapı tatil zaptı’na rağmen inşaat faaliyetleri durmadı. Görkem Duman döneminde de inşaat faaliyetleri devam etti ve 2024 ile 2025 yıllarında kaba imalatın bittiği ve peyzaj aşamasına geçildiği belgelerle doğrulandı.

İmar Yolsuzluğu Buca’nın Her Yerinde

Bilirkişi heyetinin incelemeleri, yolsuzluğun yalnızca orman alanıyla sınırlı olmadığını, Buca’nın merkez mahallelerine de yayıldığını gösterdi. Adatepe Mahallesi’nde sanayi tesisi yapılması gereken parsellere, imar durumuna aykırı olarak 20 katlı ofis binaları için ruhsat verildiği tespit edildi. Tınaztepe, Dumlupınar ve Kocatepe mahallelerinde planlarda 4 kat olarak görülen yerlere 11, 13 ve 15 katlı binalar inşa edildiği belgelenmiştir.

Tutuklanan İmar Kadrosu

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı’nın operasyonu sonucunda Buca Belediyesi’nin imar ve şehircilik kadrosu tutuklandı. Planlama ve İmar Müdürü Ayşe Kalafat, Harita Müdürü Toygun Varol ve İmar Durum Şefi Aras İş gibi önemli isimlerin tutuklanması, belediye içerisindeki organize imar çarkını gözler önüne serdi. Bilirkişi raporu, belediye kaynaklarının ‘bankamatik memurları’ ile fonlandığını ve yolsuzlukları sosyal medyada ifşa edenlerin darp edildiği bir dönemde, orman alanlarının nasıl ranta kurban edildiğini adli makamlara tescillemiş oldu.