AYM, Polise Uygulanan Kademe Cezasını Anayasa’ya Uygun Buldu

Anayasa Mahkemesi, Emniyet, Jandarma ve Sahil Güvenlik personelinin belirli durumlarda mal bildiriminde bulunmaması halinde uygulanan 12 ay süreli kademe durdurma cezasını Anayasa’ya uygun buldu. Bu karar, 7 Ağustos 2026 tarihli ve 33333 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandı.

Dava, Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi tarafından, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun’un 8. maddesinin (5) numaralı fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendinin iptali için Anayasa Mahkemesine yapılan başvuruyla başladı. Bu hüküm, kolluk personelinin belirlenen sürelerde mal bildiriminde bulunmaması veya yanlış bildirimde bulunması durumunda 12 ay süreyle kademe ilerlemesinin durdurulmasını öngörüyordu.

Dava, mal bildiriminde bulunmadığı için disiplin cezası alan bir personelin bu cezanın iptali talebiyle açtığı davadan kaynaklanıyordu. Mahkeme, kuralın belirsiz ve öngörülemez olduğunu, idarenin teknolojik imkanlarla mal varlığı bilgisine kolayca ulaşabildiğini, öngörülen cezanın orantısız olduğunu ve aynı fiil için 3628 sayılı Kanun’da adli ceza öngörüldüğünü belirterek iptal talebinde bulunmuştu.

Anayasa Mahkemesi, ilk inceleme aşamasında kuralda yer alan “veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunmak” ifadesinin davaya uygulanabilir olmadığını belirterek bu kısmı yetkisizlik nedeniyle reddetti. Esas inceleme yalnızca “mal bildiriminde bulunmamak” ifadesi üzerinden gerçekleştirildi.

<pMahkeme, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla kanun koyucunun hangi eylemlerin disiplin suçu sayılacağı ve bunlara hangi cezanın uygulanacağı konusunda geniş bir takdir yetkisine sahip olduğunu vurguladı. Mal bildirimi yükümlülüğüne ilişkin usul ve sürelerin 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu'nda açıkça düzenlendiği için belirsiz olmadığı sonucuna vardı.

Kolluk teşkilatının silah kullanma yetkisine sahip ve adli soruşturmalarla bağlantılı hassas görevleri bulunan bir birim olduğunu belirten Mahkeme, mal bildirimi yükümlülüğünün, personelin olağan dışı kazançlarının izlenmesi ve kamu gücünün haksız kazanç aracı haline gelmesinin önlenmesi amacına hizmet ettiğini ifade etti. Bu bağlamda, kuralın ölçülülük ilkesine aykırı olmadığına hükmedildi.

Mahkeme, disiplin cezasının “cezai nitelikte” olmadığını, çünkü bu cezanın sadece belirli bir grubu (kolluk personelini) bağladığını ve kurum içi düzenlemelerle ilgili olduğunu belirtti. Bu nedenle, aynı fiil için 3628 sayılı Kanun kapsamında adli yaptırım öngörülmesinin “aynı fiilden dolayı birden fazla yargılanmama veya cezalandırılmama” ilkesine aykırı olmadığı sonucuna ulaşıldı.

Anayasa Mahkemesi, 16/4/2026 tarihinde oybirliğiyle verdiği kararla, itiraz konusu “Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak” ifadesinin Anayasa’nın 2., 36., 71. ve 128. maddelerine aykırı olmadığına ve itirazın reddine karar verdi. Böylece, kolluk personeline mal bildirim yükümlülüğünün ihlali halinde uygulanan 12 aylık kademe durdurma cezası yürürlükte kalmaya devam edecek.