Öşvank Kilisesi ve Engüzekkapı Kalesi Turizme Kazandırılacak
Erzurum’un Uzundere ilçesindeki Öşvank Kilisesi ve Engüzekkapı Kalesi, restorasyon ile turizme kazandırılmayı bekliyor.
Erzurum’un Uzundere ilçesinde yer alan tarihi Öşvank Kilisesi ve Engüzekkapı Kalesi, restorasyon ve çevre düzenlemeleri ile turizme kazandırılmayı bekliyor. Çamlıyamaç Mahallesi’nde bulunan Öşvank Kilisesi, 10. yüzyılda Gürcü Kralı Adernese döneminde inşa edilmiştir. Ancak, yıllar içinde yapının taşıyıcı sistemlerinde deformasyonlar meydana gelmiş, duvar, sütun ve süslemelerde tahribatlar oluşmuştur. Geçmişte yapılan izleme ve güçlendirme çalışmaları, mevcut durumda kilisenin yıkılma riski taşıdığını ortaya koymaktadır.
Dikyar Mahallesi sınırlarında yer alan Engüzekkapı Kalesi, Orta Çağ’da birçok medeniyete ev sahipliği yapmış stratejik bir konuma sahiptir. Doğu Roma İmparatorluğu ve çeşitli Türk beyliklerinin hakimiyetinde kalan kalenin, yaklaşık 30 metre yüksekliğindeki surlarının bir kısmı günümüze ulaşmıştır. Tortum Çayı ve çevresindeki vadi manzarası ile dikkat çeken bu tarihi kalenin, Erzurum Valiliği, Doğu Anadolu Projesi (DAP) Bölge Kalkınma İdaresi ve Uzundere Belediyesi işbirliğiyle turizme açılması planlanmaktadır.
Uzundere Belediye Başkanı Halis Özsoy, bölgede üç kilisenin bulunduğunu ve Öşvank Kilisesi’nin yapısal anlamda ciddi sorunlar taşıdığını ifade etti. Kilisenin taşıyıcı bölümlerinde önemli deformasyonlar, tavanda yıkık ve bağlantı bölgelerinde kopmalar olduğunu belirten Özsoy, 7 yıl önce yapısal izleme çalışması yapıldığını ve bölgeye her hafta 4-5 Gürcü turist kafilesinin geldiğini aktardı. Özsoy, devletin burayı onarmayı kabul ettiğini, ancak Gürcistan’ın Batum kentinde bir Müslüman yapısının onarılmasını talep ettiğini vurguladı.
Özsoy, tarihi yapıların onarımının önemine dikkat çekerek, “Burada ‘hacı’ oluyorlar, bu yüzden burası onlar için çok önemli. Talebimiz bir an önce onarımın yapılması, çünkü küçük bir deprem ya da tabiat olayı sonucunda binanın tamamen yıkılması ve can kaybı yaşanması söz konusu olabilir. Bu yapı dünya genelinde çok önemli bir eser ve sadece Türkiye’de değil, dünyada böyle ihtişamlı bir yapı yoktur,” dedi.
Özsoy, ilçede turizmi çeşitlendirmek istediklerini ve kültür ile inanç turizmini de eklemek istediklerini belirtti. Taş yapının taşıyıcı unsurlarındaki ciddi bozulmalar ve yıkılmaların olduğunu, duvarların köşe yerlerinde yarılmalar bulunduğunu ifade etti. Eğer bu yıl ya da önümüzdeki yıl onarıma başlanmazsa, telafisi mümkün olmayan zararların ortaya çıkabileceğini vurguladı.
Engüzekkapı Kalesi’nin tarihi boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yaptığını hatırlatan Özsoy, kalenin Osmanlı döneminde de önemli bir geçiş güzergahı olduğunu anlattı. Ulaşım sıkıntısı nedeniyle kalenin gizemli kaldığını belirten Özsoy, kalenin onarımının yapılması için gerekli projelerin hazırlandığını ve kısa sürede onarım çalışmalarına başlanacağını umduğunu ifade etti.
Uzundere’deki tarihi yapıların turizme kazandırılması, hem bölge hem de Erzurum’un kültürel turizmine önemli katkılar sağlayacaktır. Özsoy, kalenin turizm destinasyonu haline getirilmesi için çeşitli projelerin hayata geçirileceğini ve bu süreçte yerel halkın da destek alacağını belirtti.
