Bahreyn, İran’ın yer aldığı Hürmüz toplantısını boykot etti
Bahreyn, İran’la diplomatik ilişkiler yeniden kurulana kadar ortak toplantılara katılmayacağını açıkladı; karar, Hürmüz görüşmelerini etkiledi.
Bahreyn, İran’la diplomatik ilişkiler yeniden kurulana kadar İran’ın yer aldığı hiçbir ortak toplantıya katılmayacağını açıkladı. Manama bu gerekçeyle, Umman’ın Hürmüz Boğazı’ndaki durumu görüşmek üzere planladığı toplantıda yer almayacak.
Bahreyn Dışişleri Bakanlığı, kararın daha önce resmi kanallar aracılığıyla Umman’a bildirildiğini duyurdu. Bakanlık, bu tutumun Umman’ın arabuluculuk çabalarını göz ardı etmek ya da anlaşmazlıkların diyalog yoluyla çözülmesine karşı çıkmak anlamına gelmediğini belirtti.
Manama, görüşmelerin son aylarda İran tarafından Bahreyn’e düzenlendiğini belirttiği saldırıların yarattığı gerçeklik dikkate alınmadan yürütülemeyeceğini savundu. Bahreynli yetkililere göre, 40 günlük savaşın ilk aşamasında ülkeye yüzlerce balistik füze ve insansız hava aracı gönderildi; bazı sivil altyapı tesisleri ile kritik noktalar zarar gördü.
İran’ın hedef aldığı noktalar arasında, ABD Beşinci Filosu’nun konuşlandığı Bahreyn’deki deniz kuvvetleri destek üssünün de bulunduğu belirtildi. İran ordusu, Eylül 1405’te yaşanan yeni çatışma döneminde Bahreyn’deki Amerikan hedeflerine insansız hava araçlarıyla saldırı düzenlediğini açıklarken, Bahreynli yetkililer saldırıların önlendiğini bildirdi.
İran ile Bahreyn arasındaki diplomatik ilişkiler halen kesilmiş durumda. Manama, Suudi Arabistan’la eş zamanlı olarak Ocak 2016’da Tahran’la ilişkilerini koparmıştı. İran ile Suudi Arabistan’ın Mart 2023’te ilişkileri yeniden başlatmasının ve İran-Bahreyn arasında bazı görüşmeler yapılmasının ardından da iki ülke arasındaki diplomatik bağlar henüz onarılmadı.
Bahreyn ayrıca Hürmüz Boğazı’na ilişkin herhangi bir düzenlemenin, tüm gemilerin ayrımcılık yapılmadan, ücret alınmadan ve önceden izin şartı getirilmeden serbestçe geçişini güvence altına alması gerektiğini vurguladı.
Manama’nın açıklaması, Umman’ın ev sahipliğinde 23 Eylül 1405 Pazartesi günü yapılması planlanan toplantının öncesinde geldi. İran Dışişleri Bakanlığı, 20 Eylül Cuma günü bölge ülkelerinin katılımıyla düzenlenecek toplantının amacının bölgesel anlayışı geliştirmek ve ortak güvenliği güçlendirmek olduğunu açıklamıştı.
İranlı üst düzey bir yetkili de Reuters’a yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın toplantının gündem maddelerinden biri olacağını söyledi. Ancak yetkili, görüşmelerin su yolu konusunda kısa sürede bir anlaşmayla sonuçlanmasının beklenmediğini ifade etti.
Tahran ile Maskat arasındaki anlaşmazlık başlıklarından biri, boğazdan geçen gemilerden ücret alınması önerisi. İranlı yetkiliye göre Tahran, Hürmüz’den geçen gemilerden ücret tahsil edilmesine olanak sağlayacak bir düzenleme istiyor. Umman ise bu öneriye karşı çıkıyor ve gelecekteki düzenlemelerin geçiş ücretini içermemesi gerektiğini daha önce de dile getirmişti.
Umman’daki toplantı, son aylarda Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin ciddi biçimde aksadığı bir dönemde gerçekleştirilecek. Dünya petrol ve doğal gaz taşımacılığının en önemli güzergâhlarından biri olan boğazın geleceği, bölgesel gerilimi azaltmaya yönelik diplomatik girişimlerin başlıca gündem maddeleri arasında bulunuyor.
