İsrail’in 7 Ekim Savaşının Maliyeti 228 Milyar Doları Aştı
İsrail’in 7 Ekim 2023’te başlayan savaşının maliyeti 228 milyar dolara ulaştı. Rapor, savaşın ekonomik etkilerini detaylandırıyor.
İslami Analiz / Haber Merkezi
İsrail’in 7 Ekim 2023 tarihinden itibaren Gazze, Lübnan, Suriye ve İran cephelerinde yürüttüğü askeri operasyonlar, ülke tarihinin en yüksek maliyetli savaşına dönüştü. Zman Yisrael haber sitesinde yayımlanan bir rapora göre, bu savaşın toplam maliyeti yaklaşık 683 milyar şekele, yani 228 milyar dolara ulaştı.
Raporda, doğrudan kamu harcamaları, ekonomik kayıplar ve ABD’den gelen askeri yardımların toplamı göz önünde bulundurulduğunda, savaşın doğrudan maliyetinin 2025 yılı sonuna kadar yaklaşık 352 milyar şekel (117 milyar dolar) olacağı öngörülüyor. Ayrıca, İran ile yaşanan çatışmaların da dahil edilmesiyle bu rakamın 2026 yılında 405 milyar şekele (135 milyar dolar) çıkması bekleniyor.
Rapor, doğrudan bütçe harcamalarının dağılımını da ortaya koyuyor. Askeri ve güvenlik kurumlarına yapılan harcamalar 243 milyar şekel (82 milyar dolar), sivil harcamalar 57 milyar şekel (20 milyar dolar), tazminat fonu ve emlak vergisi zararları için 33 milyar şekel (11 milyar dolar) ve artan kamu borcunun faiz yükü için 19 milyar şekel (6,4 milyar dolar) ayrıldığı belirtiliyor. Bunun yanı sıra, İsrail’in savaş süresince ABD’den aldığı 78 milyar şekellik (26 milyar dolar) askeri yardımların bu doğrudan harcama kalemlerine dahil edilmediği vurgulanıyor.
Büyük kamu harcamalarının büyük bir kısmı, askeri operasyonların finansmanı, mühimmat alımı, hava kuvvetlerinin faaliyetleri ve askeri teçhizatın bakımı için kullanılıyor. Ayrıca, 2024 yılı içerisinde gerçekleştirilen yedek asker çağırma operasyonunun finansmanı için yaklaşık 37 milyar şekel (12,3 milyar dolar) harcama yapıldığı ifade ediliyor. İşgal hükümeti, savaş nedeniyle zarar gören bireyler ve şirketler için tazminat ödemeleri, sınır bölgelerindeki tahliyeler ve hasar gören yerleşim yerlerinin yeniden inşası gibi konulara da milyarlarca şekel ayırdı.
Ekonomik açıdan bakıldığında, savaşın mali yükü her bir İsrailli için yaklaşık 40 bin şekel (13,3 bin dolar), ortalama bir aile için ise 150 bin şekel (50,6 bin dolar) olarak hesaplanıyor. Yüksek gelirli bireylerin ek mali katkısının kişi başı 160 bin şekel (53 bin dolar) olacağı tahmin ediliyor. İsrail Merkez Bankası, Ekim 2023 ile 2025 sonu arasında ekonomik faaliyetlerdeki yavaşlama ve üretimdeki düşüş nedeniyle kümülatif Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) kaybının 177 milyar şekel (60 milyar dolar) olacağını öngörüyor. İran ile olan çatışmaların da etkisiyle bu kaybın 200 milyar şekeli (67 milyar dolar) aşabileceği belirtiliyor.
Rapor, savaşın toplam maliyetinin 683 milyar şekel (228 milyar dolar) olarak kaydedildiğini, bunun 405 milyar şekellik doğrudan kamu harcamaları, 78 milyar şekellik ABD yardımları ve 200 milyar şekeli aşan GSYH kayıplarının toplamı ile oluştuğunu ortaya koyuyor. Kamu borcundaki artış, yükselen vergiler ve altyapı ile kamu hizmetlerine yönelik harcamalardaki düşüş nedeniyle savaşın etkilerinin uzun süre devam edeceği uyarısında bulunuluyor. Sonuç olarak, “Demir Kılıçlar” savaşının, İsrail’in kuruluşundan bu yana ekonomiyi en fazla etkileyen askeri olay olduğu ifade ediliyor.
