Marmara’da Deprem Tartışmaları: Uzmanlar Arasında Gerilim
Marmara Denizi’ndeki sarsıntılar, uzmanlar arasında deprem riskine dair tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Marmara Denizi’nde son günlerde yaşanan mikro sarsıntılar ve Çanakkale açıklarında meydana gelen 3,9 büyüklüğündeki deprem, uzmanlar arasında yeni bir tartışma başlattı. Prof. Dr. Naci Görür’ün “Büyük depremi tez zamanda kuzey kolda bekliyoruz” ifadesine, Dr. Ramazan Demirtaş, iki bölge arasında 280-300 kilometrelik bir mesafe bulunduğunu belirterek itiraz etti. Bu açıklamalar, Marmara’daki deprem riskinin zamanlamasına dair belirsizlikleri yeniden gündeme taşıdı.
Türkiye’nin uzun süredir süregelen Marmara depremi tartışmaları, son bir haftada meydana gelen küçük sarsıntılar ve uzmanların karşılıklı açıklamalarıyla yeniden alevlendi. Öncelikle Marmara Denizi’nin orta kesiminde kaydedilen mikro depremler, ardından Çanakkale’nin Ayvacık ilçesi açıklarında gerçekleşen 3,9 büyüklüğündeki deprem, uzmanların dikkatini çekti. Bu süreçte bazı uzmanlar, küçük deprem kümelerinin dikkatle izlenmesi gerektiğini vurgularken, tartışmaların ikinci aşaması ise Prof. Dr. Naci Görür’ün açıklamalarıyla başladı. Görür, Çanakkale açıklarındaki depremin ardından, “Büyük depremi tez zamanda kuzey kolda bekliyoruz” şeklinde bir değerlendirme yaptı. Ancak Dr. Ramazan Demirtaş, bu açıklamaya karşı çıkarak, depremin meydana geldiği Kuzey Ege alanı ile Marmara Denizi’nin kuzey kolu arasında doğrudan bir ilişki kurulamayacağını savundu. Ayrıca, “tez zamanda” ifadesinin bilimsel bir zaman dilimi belirtmediğini ifade etti.
Son depremlerle ilgili tartışmaların ilk aşaması, 10 Temmuz’da Orta Marmara Çukuru’nda kaydedilen küçük ölçekli sarsıntılar oldu. AFAD verilerini değerlendiren Prof. Dr. Osman Bektaş, bölgede 6-9 kilometre derinlikte, büyüklükleri 3,5’in altında kalan bir mikro deprem kümesi oluştuğunu bildirdi. Bektaş, bu hareketliliğin tek başına büyük bir depremin habercisi olamayacağını özellikle vurguladı.
Dr. Ramazan Demirtaş, Marmara Denizi’nde küçük ve orta büyüklükte birçok depremin meydana geldiğini, bu depremlerin çoğunun daha büyük bir sarsıntıyla sonuçlanmadığını belirtti. 1999 ile 2025 yılları arasında Marmara Denizi’nde 3 ile 5 büyüklüğünde 562 deprem kaydedildiğini, 2011 ile 2026 yılları arasında ise toplamda 6 bin 508 deprem olduğunu ifade etti. Ayrıca, 26 Eylül 2019’daki 5,8 büyüklüğündeki deprem ile 23 Nisan 2025’teki 6,2 büyüklüğündeki deprem arasında 1280 ayrı sarsıntı kaydedildiğini ve bu tarihten sonra da binin üzerinde deprem meydana gelmesine rağmen yeni bir 6 ve üzeri büyüklüğünde deprem oluşmadığını açıkladı.
15 Temmuz gecesi, Çanakkale’nin Ayvacık ilçesinde 3,9 büyüklüğünde bir deprem kaydedildi. Bu sarsıntının ardından Prof. Dr. Naci Görür’ün değerlendirmeleri, Marmara depremi tartışmalarını yeniden gündeme getirdi. Görür, depremin Küçükkuyu Fayı üzerinde meydana gelen sığ ve küçük bir deprem olduğunu belirterek, Kuzey Anadolu Fayı’nın güney kolunun Marmara Bölgesi’nde gerilme yaşandığını ifade etti. Görür, “Biz büyük depremi tez zamanda kuzey kolda bekliyoruz” dedi.
Naci Görür’ün bu açıklamalarına Dr. Ramazan Demirtaş, peş peşe paylaşımlarla karşılık verdi. Demirtaş, depremin meydana geldiği alanın coğrafi ve tektonik konumuna dikkat çekerek, “Tez zamanda deprem bekliyoruz” dediği Marmara kuzey kolu ile 3,9’luk depremin meydana geldiği bölge arasında 280-300 kilometre mesafe bulunduğunu belirtti. Bu durumun, iki alan arasında bir ilişki kurulamayacağını gösterdiğini savundu.
Uzmanlar arasında görüş ayrılıkları olsa da, 1912 Şarköy-Mürefte ve 1999 İzmit depremlerinin kırdığı alanlar arasında kalan Marmara Denizi içindeki fay bölümü, uzun süredir sismik boşluk olarak değerlendiriliyor. Paleosismoloji, deniz tabanı araştırmaları, GPS ölçümleri ve tarihsel deprem kayıtları, Marmara’daki fayların önemli miktarda kayma açığı biriktirdiğini ortaya koyuyor. Deprem Bilimci Prof. Dr. Cenk Yaltırak, her fırsatta, “Bir fayın tehlikesini belirlemek için onun sadece yüzey izini değil, derine doğru geometrisini belirlemeniz ve 3 boyutlu haritasını yapmanız lazım” uyarısında bulunuyor.
