AB dışı geri dönüş merkezleri için 5 ülke anlaştı
Almanya, Danimarka, Avusturya, Yunanistan ve Hollanda, reddedilen sığınma başvuruları için AB dışı geri dönüş merkezleri kurmayı planlıyor.
Almanya, Danimarka, Avusturya, Yunanistan ve Hollanda, sığınma başvurusu reddedilen ve Avrupa Birliği’nde kalma hakkı bulunmayan düzensiz göçmenlerin üçüncü ülkelere gönderilmesini öngören ortak bir plan üzerinde uzlaştı. Kopenhag’da düzenlenen toplantıda bir araya gelen beş ülkenin bakanları, sınır dışı işlemleri tamamlanmadan önce göçmenlerin tutulacağı AB dışı geri dönüş merkezleri için Birlik üyesi olmayan bir ülkeyle bu yıl içinde anlaşma yapmayı hedeflediklerini açıkladı.
Almanya İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt, toplantı sonrasında yaptığı açıklamada üçüncü ülkelerle yürütülen görüşmelerde teknik aşamaya geçildiğini söyledi. Dobrindt, merkezlerin kurulmasını sağlayacak bağlayıcı bir anlaşmaya yıl sonuna kadar ulaşmak istediklerini belirtti. Beş ülkenin, girişimi ilerletmek amacıyla eylül ayının sonunda Almanya’nın Münih kentinde yeniden görüşmesi bekleniyor.
İlk gönderimler için 2027 hedefi
Merkezlerin hangi ülkede kurulacağı henüz resmen açıklanmadı. Bununla birlikte diplomatik kaynaklarda Ruanda ve Uganda gibi Afrika ülkeleriyle temas kurulduğu öne sürülüyor. Danimarka Göç ve Entegrasyon Bakanı Morten Bodskov, yıl sonuna doğru bir ortak ülkeyle prensip anlaşmasına varmayı umduklarını, ilk göçmen kafilesini 2027’nin sonuna kadar merkezlere göndermeye hazır hale gelmek istediklerini ifade etti.
Bodskov, düzensiz yollarla ülkeye gelen kişilerin sınır dışı süreçlerindeki güçlüklerden yararlanmasını kabul etmediklerini belirterek planın caydırıcılık amacı taşıdığını savundu. Girişimin Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği ve Uluslararası Göç Örgütü ile koordineli yürütüleceği açıklansa da BMMYK, teklifin ayrıntıları hakkında kendilerine resmi bir bilgi ulaşmadığını bildirdi.
Plan insan hakları tartışmasını büyüttü
Geri dönüş merkezleri önerisi, insan hakları kuruluşları ve sivil toplum örgütlerinin tepkisine neden oldu. Avrupa Parlamentosu’nun haziran ayında sınır dışı işlemlerini hızlandıran ve üçüncü ülkelerde merkez kurulmasının önünü açan göç reformunu kabul etmesi de tartışmaların önemli başlıklarından biri oldu.
Avrupa Konseyi, yaptığı değerlendirmede Birlik sınırları dışındaki merkezlerin ciddi insan hakları ihlalleri riski taşıdığı uyarısında bulundu. Danimarka Mülteci Konseyi Genel Sekreteri Charlotte Slente de projenin kapsamının sınırlı kalacağını, kişileri daha tehlikeli göç rotalarına yöneltebileceğini ve temel hak ihlallerine yol açabileceğini söyledi. Slente, çözümün Avrupa Birliği’nin ortak Göç ve İltica Paktı’nı etkili sınır taramaları ve adil prosedürlerle uygulamak olduğunu belirtti.
İtalya’nın Arnavutluk’ta oluşturduğu benzer merkezlerin karşılaştığı hukuki sorunlar ile İngiltere’nin daha önce rafa kaldırdığı Ruanda planı da gündeme getirildi. Bu örnekler nedeniyle beş ülkenin girişiminin, uygulamaya geçmesi halinde uluslararası hukuk ve yargı süreçleri bakımından önemli engellerle karşılaşabileceği değerlendiriliyor.
