İsrail’in Suriye saldırılarına Çin, İran ve Rusya tepkisi

Çin, İran ve Rusya, İsrail’in Suriye saldırılarını UAEA platformunda kınadı; üç ülke, denetimlerin dış müdahalelerle engellendiğini bildirdi.

İran, Rusya ve Çin, İsrail’in Suriye topraklarına yönelik saldırılarına tepki gösterdi. Üç ülke, Viyana’da düzenlenen Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Yönetim Kurulu toplantısında yayımladıkları ortak bildiriyle saldırıları kınarken, eylemlerin sorumlularından hesap sorulması gerektiğini vurguladı.

Ortak açıklamada, İsrail’in Suriye saldırıları nedeniyle UAEA’nın yürüttüğü teknik çalışmaların olumsuz etkilendiği belirtildi. Tahran, Moskova ve Pekin yönetimleri, ajansın Suriye’deki nükleer güvenlik denetimleri ile geçmiş faaliyetlere ilişkin değerlendirmelerinin istihbari iddialara, üçüncü tarafların sunduğu doğrulanmamış bilgilere veya tek başına uydu görüntülerine dayandırılmaması gerektiğini ifade etti.

Denetimlerin önündeki engeller

Üç ülkenin bildirisinde, UAEA müfettişlerinin Suriye’deki ilgili tesislere ulaşarak bağımsız doğrulama yapmasını zorlaştıran unsurlara dikkat çekildi. Dosyanın teknik niteliğinden uzaklaştırılarak siyasi ve jeopolitik baskı aracına dönüştürülmesi eleştirilirken, İsrail’in askeri operasyonları ve hava saldırılarının sahadaki teknik iş birliğini sekteye uğrattığı kaydedildi.

Açıklamada ayrıca, uzmanların tesislere güvenli biçimde erişememesinin incelemeleri doğrudan etkilediği belirtildi. UAEA’nın değerlendirmelerinde yalnızca kendi uzmanlarının sahada elde ettiği ve bağımsız şekilde doğruladığı birincil verilere dayanması gerektiği yinelendi.

Suriye ile teknik iş birliği

UAEA, müfettişlerinin geçmiş nükleer faaliyetlere ilişkin incelemeler kapsamında ilgili sahalara erişmesinin ve gerekli verileri toplamasının ardından, Suriye’nin yeni makamlarıyla yürütülen teknik iş birliğinde ilerleme sağlandığını açıklamıştı.