Aksa Tufanı, Siyonist İsrail’in Güvenlik Miti Üzerine Gölge Düşürdü
Aksa Tufanı, Siyonist İsrail’in güvenlik mitini sarsarak kitlesel göç dalgasına yol açtı. Eğitimli kesim ülkeden ayrılıyor.
Aksa Tufanı ve İsrail’in Kaybı
Mehmet Rakipoğlu / Fokus+ iç
7 Ekim 2023 tarihinde Hamas liderliğindeki Gazzeli direniş grupları tarafından başlatılan Aksa Tufanı, İsrail’in askeri gücünü aşan bir etki yaratarak, devlet ve toplum arasındaki ilişkilerin temelini oluşturan psikolojik, demografik ve ideolojik unsurlarda derin bir kırılma meydana getirmiştir. Bu kırılma, yalnızca güvenlik anlayışının çöküşü ile sınırlı kalmamış; aynı zamanda İsrail toplumunun geleceğe dair beklentilerini, “güvenli liman” olarak inşa edilen kurumsal yapısını ve Siyonist yerleşim mantığının sürdürülebilirliğini de tehdit etmiştir. Aksa Tufanı’nın İsrail açısından en az tartışılan ama en stratejik sonuçlarından biri, hızlanan göç dalgası ve bunun demografik-siyasal yansımalarıdır.
Güvenlik Algısının Çöküşü
İsrail, tarihsel olarak, kimliğini taşıyan bireylere sunduğu temel vaadi “mutlak güvenlik” üzerine inşa etmiştir. Zorunlu askerlik, yüksek savunma harcamaları ve gelişmiş istihbarat ağı, uzun yıllar boyunca savaşın kontrol altında olduğu algısını canlı tutmuştur. Ancak Aksa Tufanı, bu algıyı 7 Ekim’de yerle bir etmiş; sınırların yapaylığını, istihbaratın zayıf noktalarını ve ordunun mutlak üstünlüğünün bir yanılsama olduğunu gözler önüne sermiştir. Bu durum, toplumsal bir panik hali yaratmanın ötesinde, kalıcı bir varoluşsal sorgulamaya dönüşmüştür. 2023 sonundan itibaren hızlanan göç dalgaları, bu sorgulamanın somut bir çıktısı olarak öne çıkmaktadır. Knesset’teki araştırma raporlarına göre, Aksa Tufanı sonrası 2024 Kasım’a kadar yaklaşık 125 bin İsrailli ülkeyi terk etmiştir. Bu rakam, 2020 öncesinde yıllık ortalama 40-45 bin civarında seyreden göç oranlarının çok üzerinde bir artış göstermektedir. 2023 yılında net göçün yaklaşık 58 bin 600 kişiye ulaşması ve 2024’ün ilk sekiz ayında 36 bin 900 kişilik ek bir çıkış yaşanması, bu sürecin geçici değil, kalıcı bir eğilim haline geldiğini ortaya koymaktadır.
Göç edenlerin coğrafi dağılımı da dikkat çekicidir. İşgal altındaki topraklardan kaçanların büyük çoğunluğu Tel Aviv ve diğer büyük şehirlerden ayrılmaktadır; Tel Aviv, 2024’te göç edenlerin yaklaşık %14’ünü oluşturmuştur. Bu durum, göçün daha çok seküler, eğitimli ve ekonomik olarak hareket kabiliyeti yüksek bireylerde yoğunlaştığını göstermektedir. Dolayısıyla bu göç, yalnızca nüfus kaybı değil; aynı zamanda insan sermayesinin, vergi tabanının ve toplumsal çeşitliliğin azalması anlamına gelmektedir. Göçü tetikleyen faktörler arasında fiziksel güvenlik kaygılarının yanı sıra, Gazze’ye yönelik yürütülen saldırıların yarattığı ahlaki ve psikolojik yük de önemli bir rol oynamaktadır. Gazze’de ateşkes döneminde bile devam eden saldırılar, sivil ölümlerin artmasına, uluslararası izolasyona ve Filistin topraklarında süregelen işgal ve etnik temizlik durumuna yol açmış; genç kuşaklarda “bu ülkede bir gelecek var mı?” sorusunu daha fazla gündeme getirmiştir. Aksa Tufanı, bazı kesimler için yalnızca bir güvenlik krizi değil, Siyonist projenin bedelinin yeniden hesaplandığı bir dönüm noktası olmuştur.
Geçici Sığınaklar ve İkinci Vatandaşlık Arayışı
Aksa Tufanı sonrası İsraillilerin ilk tercih ettiği duraklardan biri Kıbrıs olmuştur. Coğrafi yakınlık, vizesiz erişim ve kültürel bağlar, adayı geçici bir sığınak haline getirmiştir. Kısa süre içinde Larnaka ve çevresinde binlerce İsrailli geçici olarak konaklamış; bazı günler adaya gelen İsrailli sayısı birkaç bini bulmuştur. Kıbrıs, bu süreçte yalnızca bir tatil yeri değil, savaşın gürültüsünden kaçış noktası olmuştur. Bu durum, Türkiye açısından da dolaylı güvenlik ve demografik tartışmaları beraberinde getirmiştir.
Ancak göç, yalnızca geçici sığınaklarla sınırlı kalmamıştır. Avrupa Birliği ülkeleri ve Kuzey Amerika, daha kalıcı çözümler arayan İsrailliler için cazip merkezler haline gelmiştir. Özellikle Portekiz ve İspanya gibi ülkelerdeki tarihsel vatandaşlık yasaları, ikinci pasaport arayışını hızlandırmıştır. Bu durum, klasik bir diaspora genişlemesinden ziyade, İsraillilerin Siyonist rejime olan güvensizliğinin bir yansıması olarak değerlendirilebilir. İkinci pasaport, artık sadece sembolik bir ayrıcalık değil; geleceğe karşı bir sigorta işlevi görmektedir. Dolayısıyla İsrail’den kaçışların siyasal bir anlamı da bulunmaktadır.
Göç edenlerin profili, bu bağlamda daha da anlam kazanıyor. 30-49 yaş aralığındaki yetişkinler en büyük grubu oluştururken, çocuk ve gençlerin oranının yüksek olması, göçün bireysel değil aile temelli alındığını göstermektedir. Bu durum, İsrail’in uzun vadeli demografik yapısı açısından stratejik sonuçlar doğurmaktadır. Göç edenlerin önemli bir kısmının teknoloji, akademi ve nitelikli hizmet sektörlerinden gelmesi, ülkenin rekabet gücü üzerinde de doğrudan bir baskı oluşturmaktadır.
İsrail yönetiminin bu duruma verdiği tepki ise oldukça pasif kalmaktadır. Yetkililer, göçü engellemeye yönelik bir politikalarının olmadığını belirtmekte; Siyonist rejimin rolünü daha çok “gidenlerle bağları sürdürme” düzeyinde tanımlamaktadır. Bu yaklaşım, bir yandan bireysel tercihlere saygı söylemiyle gerekçelendirilirken, diğer yandan İsrail’in kendi yurttaşlarını ülkede tutacak bir gelecek vizyonu sunmakta zorlandığını ortaya koymaktadır. Knesset’te göçün bir “dalga” değil “tsunami” olarak nitelendirilmesi, sorunun siyasal elitler nezdinde ne kadar derin algılandığını göstermektedir. Bu noktada göç, İsrail iç siyasetinde yeni fay hatları oluşturmaktadır. Muhalefet, göçü hükümetin radikal politikalarının bir sonucu olarak değerlendirirken; iktidar çevreleri, gidenleri çoğu zaman “seküler ve muhalif elitler” olarak etiketlemektedir. Bu söylem, göçü bir ulusal kriz olmaktan çıkarıp ideolojik bir ayrışma alanına dönüştürmekte; toplumsal kutuplaşmayı daha da derinleştirmektedir.
Sonuç olarak Aksa Tufanı ile İsrail’in kaybı, yalnızca askeri caydırıcılığın zayıflaması veya uluslararası imajın bozulması ile sınırlı değildir. Asıl kayıp, İsrail’in yurttaşlarına sunduğu gelecek vaadinin aşınmasıdır. Güvenli bir yaşam, öngörülebilir bir gelecek ve kolektif aidiyet fikri sarsıldığında, göç bir tercih değil, rasyonel bir çıkış yolu haline gelmektedir. Bu bağlamda hızlanan İsrail göçü, Aksa Tufanı’nın en sessiz fakat en stratejik sonuçlarından biri olarak değerlendirilebilir. Siyonist rejimin engelleyemediği bu göç, silahlı direnişin Filistin topraklarını özgürleştirmeye bir adım daha yaklaştığını göstermektedir.
