Trump’tan İran Heyetine Sert Uyarı: Dönüş Yok
Trump, İran müzakere heyetine dönüş yolunun kapalı olduğunu belirtti. Hürmüz Boğazı üzerindeki gerilim artıyor.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile ABD Başkanı Donald Trump arasında Hürmüz Boğazı ve nükleer program konularında sert bir tartışma yaşandı. İki ülke arasındaki mutabakat zaptı görüşmelerinin İsviçre’de başladığı sırada, Trump, Washington’un Hürmüz Boğazı’nın ‘koruyucu meleği’ olabileceğini ve petrol geçişinden pay alabileceğini dile getirdi.
Trump, ‘Gerekirse boğazın kontrolünü ele geçirebiliriz. Onları paramparça ederim. Anlaşma yapmazlarsa, geçiş ücreti alırız’ diyerek İran’ı açıkça tehdit etti. ABD Başkanı, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması durumunda İran heyetinin evine dönemeyeceğini ifade etti.
Trump’tan Pezeşkiyan’a Sert Yanıt
Pezeşkiyan, Trump’ın tutumlarının geçmişe göre büyük bir değişim gösterdiğini belirterek, ‘Zenginleştirme hakkımızdan vazgeçmeyeceğiz; onlar da bunu kabul etmek zorunda kalacaklar’ dedi. Trump, Fox News’e yaptığı açıklamada, Pezeşkiyan’a sert bir yanıt vererek, ‘Ağzından çıkana dikkat etse iyi olur. Kendine çeki düzen verse iyi olur, yoksa ülkesinin geri kalanını ele geçiririz’ şeklinde konuştu.
Bu karşılıklı restleşme, müzakerelerin ilk gününde anlaşma olasılığına dair soru işaretlerini artırdı. Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, İran’ı doğrudan hedef alarak, ‘İran, Lübnan’daki yüksek maaşlı vekillerinin sorun çıkarmasını derhal durdurmalı. Eğer durdurmazlarsa, geçen hafta yaptığımız gibi, İran’a yine çok sert bir darbe indireceğiz, hem de daha sert’ uyarısında bulundu.
Trump, bölgedeki gerilimin sorumlusunun Tahran yönetimi olduğunu vurgulayarak, Hürmüz Boğazı’nın açılmaması durumunda müzakereler için İsviçre’de bulunan İran heyetinin ‘evine dönemeyeceğini’ belirtti.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan
Hürmüz Gerilimi Müzakereleri Gölgeledi
Trump’ın İran ile anlaşma sağlama çabaları önemli engellerle karşı karşıya kaldı. Tahran yönetimi Hürmüz Boğazı’nı geçişlere kapatırken, İsrail ve Hizbullah arasında karşılıklı saldırılar devam etti. Cumhuriyetçiler arasındaki bazı isimler ise anlaşma sağlamak için çok fazla taviz verildiği yönündeki eleştirilerini sürdürdü.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, yaptırımların hafifletilmesi karşılığında İran’ın asla nükleer silah edinmemesini sağlamak amacıyla İsviçre’de üst düzey İran liderleriyle bir araya geldi.
Tavizler Eleştiriliyor
Washington Post’un analizine göre, müzakere masasında bir ilerleme arayan Vance ve diğer üst düzey ABD’li yetkililer, Trump’ın çatışmaları durdurmak ve Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmak için ertelediği birçok konuda pazarlık yapmak zorunda kalacak. Bu durum, 28 Şubat’taki ilk ABD saldırılarından önceki statükoyu yeniden tesis etmek anlamına geliyor. Öte yandan, Beyaz Saray’ın müzakere masasına dönmek için sunduğu tavizler, Trump’ın eleştirmenleri için önemli bir saldırı noktası haline geldi.
Trump’ın daha önceki tutumlarıyla çelişen yeni yaklaşımı dikkat çekti. İranlılara yardımın yolda olduğuna dair söz vermesine rağmen artık rejim değişikliği talep etmeyen Trump, ülkenin balistik füzelere neden ihtiyaç duyduğunu anladığını ifade etti. Bu açıklama, İran’ın balistik füze programının sona ermesini isteyen İsrail’de tepkilere yol açtı. Trump, borsanın yükselişini sekteye uğratacak her şeyden kaçınmak istediğini de belirtti.
Trump’ın mevcut müzakere pozisyonunun, savaş öncesi şubat ayındaki görüşmelere kıyasla daha az nüfuz içerdiği değerlendiriliyor. Trump’ın Basra Körfezi’nden petrol sevkiyatının durdurulmasını bir baskı noktası olarak açıkça belirtmesi ve Tahran’ın sadece gemilere yönelik saldırı tehdidiyle küresel enerji piyasalarında şoklar yaratabileceğini göstermesi, müzakerelerin seyrini belirleyen kritik unsurlar arasında yer alıyor.
